Bez ściemy

Ciemna i jasna strona mody

Bluzka za 49 zł wygląda niewinnie. Tylko że ta cena nigdy nie opowiada całej historii. Tu rozkładam fast fashion na części, z liczbami i źródłami, które możesz sprawdzić sama. A że nie samym dramatem człowiek żyje, wrzucam też dobre wieści.

Z mojego Instagrama

Moje karuzele

Przewijaj slajdy jak na Instagramie. Wszystko, co wrzucam o materiałach, chemii i vintage, w jednym miejscu.

Shein, Temu i AliExpress: czego Ci nie mówią, slajd 1Shein, Temu i AliExpress: czego Ci nie mówią, slajd 2Shein, Temu i AliExpress: czego Ci nie mówią, slajd 3Shein, Temu i AliExpress: czego Ci nie mówią, slajd 4Shein, Temu i AliExpress: czego Ci nie mówią, slajd 5Shein, Temu i AliExpress: czego Ci nie mówią, slajd 6Shein, Temu i AliExpress: czego Ci nie mówią, slajd 7
1/7
Chemia w paczce · 7 slajdów

Shein, Temu i AliExpress: czego Ci nie mówią

Ołów, ftalany, PFAS i poliester, czyli ropa. Za tanią bluzkę z apki płacisz zdrowiem.

Zobacz na Instagramie ↗
Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 1Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 2Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 3Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 4Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 5Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 6Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 7Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 8Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 9Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?, slajd 10
1/10
Materiały · 10 slajdów

Wiskoza: cudowny materiał czy wróg?

Jak powstaje, czemu się gniecie, dlaczego po praniu wygląda jak psu z gardła wyjęta i jak ją uratować.

Zobacz na Instagramie ↗
Len: architektura komfortu, slajd 1Len: architektura komfortu, slajd 2Len: architektura komfortu, slajd 3Len: architektura komfortu, slajd 4Len: architektura komfortu, slajd 5Len: architektura komfortu, slajd 6Len: architektura komfortu, slajd 7Len: architektura komfortu, slajd 8Len: architektura komfortu, slajd 9
1/9
Materiały · 9 slajdów

Len: architektura komfortu

Od roszenia na polu po pranie w domu. Dlaczego len oddycha, chłodzi i robi się tylko lepszy z wiekiem.

Zobacz na Instagramie ↗
Ciekawostki świata mody vintage, slajd 1Ciekawostki świata mody vintage, slajd 2Ciekawostki świata mody vintage, slajd 3Ciekawostki świata mody vintage, slajd 4Ciekawostki świata mody vintage, slajd 5Ciekawostki świata mody vintage, slajd 6Ciekawostki świata mody vintage, slajd 7Ciekawostki świata mody vintage, slajd 8
1/8
Jasna strona · 8 slajdów

Ciekawostki świata mody vintage

Kiedy ubranie staje się vintage, ile wody oszczędzasz, kupując z drugiej ręki, i czemu torebki Chanel drożeją.

Zobacz na Instagramie ↗
Liczby, które bolą

Same fakty

60%+

Ubieramy się w ropę

Ponad 60% włókien na ubrania to syntetyki: poliester, akryl, nylon.

Źródło: Changing Markets, Fossil Fashion ↗
1 / s

Śmieciarka co sekundę

Co sekundę na wysypisko albo do spalarni trafia równowartość śmieciarki tekstyliów.

Źródło: Ellen MacArthur Foundation ↗
<1%

Wielkie kłamstwo recyklingu

Mniej niż 1% materiału z ubrań wraca jako nowe ubrania.

Źródło: Ellen MacArthur Foundation ↗
2700 l

Woda na jedną koszulkę

Tyle wody potrzeba, żeby wyprodukować jedną bawełnianą koszulkę. Mniej więcej tyle wypijasz przez 2,5 roku.

Źródło: WWF ↗
700 tys.

Mikroplastik z pralki

Tyle mikrowłókien może uwolnić jedno pranie syntetyków.

Źródło: Napper i Thompson, 2016 ↗
1100+

Rana Plaza

Tyle osób zginęło w 2013 roku, kiedy zawalił się budynek z szwalniami w Bangladeszu.

Źródło: Clean Clothes Campaign ↗
Zbliżenie na tkaninę
Fot. Priscilla Du Preez / Unsplash
Jasna strona

Dobre wieści

Nie wszystko idzie w złą stronę. Tu zbieram zmiany, które dają nadzieję.

Złożone lniane ubrania
Fot. Hai Nguyen / Unsplash
Unia Europejska · od 19.07.2026

Koniec niszczenia nowych ubrań

Duże firmy w UE nie mogą już niszczyć niesprzedanych ubrań i butów. Koniec z paleniem całych kolekcji, które się nie sprzedały.

Rozporządzenie (UE) 2024/1781 ↗
Unia Europejska · od 2025

Ubrania mają swój kontener

Od 1 stycznia 2025 roku kraje UE muszą zbierać tekstylia osobno, a nie razem z resztą śmieci. To pierwszy krok, żeby ubrania przestały lądować na wysypiskach.

Dyrektywa (UE) 2018/851 ↗
Bangladesz · po Rana Plaza

Presja działa

Porozumienie marek, związków i fabryk powstałe po katastrofie Rana Plaza realnie poprawiło bezpieczeństwo w tysiącach szwalni. Dziś działa jako International Accord.

International Accord ↗
Trójmiasto · widziałam na własne oczy

Second hand to już nie wstyd

Targi vintage w Gdyni i Gdańsku pękają w szwach, a Vinted to codzienność. Kupowanie z drugiej ręki stało się normalne, a coraz częściej modne.

Moje znaleziska →
Co możesz zrobić dziś

Nie musisz zmieniać wszystkiego

Kupuj rzadziej, wybieraj lepiej. Zanim klikniesz „kup”, wymyśl trzy zestawy z tą rzeczą. Nie umiesz? Odpuść.

Czytaj skład, zanim spojrzysz na cenę. Wełna, len, bawełna, jedwab. Poliester z elastanem to plastik na skórze.

Naprawiaj. Dziurka to nie wyrok. Łata, cerowanie albo custom.

Kupuj z drugiej ręki. Najczystsze ubranie to takie, które już istnieje.

Czy wiesz, że…

Twoja koszulka może kosztować świat więcej, niż myślisz.